martes, 2 de marzo de 2021

Feliu Izarden hirumilakoen zerrenda (5. edizioa. 1988). Sabadelleko Unió Excursionistaren Buletina.

Sabadelleko Unión Excursionistak (UES) elkarteak 1988ko udazkenean argitaratu zuen 84. buletina, Sabadellen txangozaletasunaren 80. urteurrena ospatuz. Zerrenda Feliuk idazten du. Aurreko edizioetan erabilitako koadernotxo autoeditatuaren formatua hausten duen arren, egitura bera du eta horregatik Feliu Izarden zerrendaren 5. edizioa dela uste dugu.

Buyse buru duen Hirumilako taldearen barruko tentsioak gordin lehertu ziren 1988ko urte honetan. Marc Jusnelek apirilean utzi zuen taldea, Pica de Estats (Punta Gabarró) mendiaren ekialdeko puntari eman beharreko tratamenduan desadostasunak zeudelako. Gainontzeko frantziar taldekideen zati bat, bereziki Robert Ollivier, Buysek Pyrénées aldizkariko bere zerrendaren argitalpenean erabilitako bataioekin ere haserre daude. Uztailean, José Murciano eta Lorenzo Ortás taldetik kanporatuak izan ziren, Bikien (Gemelos) auzian adostasunik lortu ez zutelako eta hauek Aragoiko Montañismo Federazioan egin zituzten maniobrengatik, Buysek Baudrimont bezala izendatu zituen tontorra Rabada eta Navarro izendatzeko. Espainiar piriniar komunitateak, jarrera bateraezinekin aurre egiten zion izenen bataila bati; aurten bertan, Murtzianok, berak proposatutako izenak zituzten plaka batzuk jarri zituen Iparraldeko Bikien (Beteranoak) eta Hegoaldeko Bikien gailurretan, Rabada puntetan (Baudrimont NW) eta Navarron (Baudrimont SE), eta Esparetseko Bizkarran (hemen kointzidentzia zegoen). Hori guztia Desnivel aldizkariaren orrialdeetan (41,45 eta 47. zenbakiak) aurkitutako iritzi gurutzaketarekin.

1988, gainera, II. Mundu Gerran Buyseren iragan nazia agertu zen urtea da. Buyse berak berehala gezurtatzen dituen nazismo salaketak, Ekialdeko Frontean bere borondatez borrokatzera eraman zuen sobietar komunismoaren aurkako borrokan gazte inplikazioa argudiatuz. Besterik gabe. Inork ez du bere iraganari buruzko ikerketarik egiten, duela gutxi Toni Orensanz-en lan aberats goresgarriak baino ez baititu argitzen, Juan Buyseren benetako iragana argitara atera duena, eta bere liburuan kontatzen du: El nazi de Siurana. Barcelona, Ara Llibres, 2016.

Feliu Izardek, Buyserekin eta bere lanarekin elkartrukatutako posta batzuetara mugatzen dena, alde errebeldearen alde egiten du, eta orain arte Buyseren tesiei gutxi gora-behera jarraitu zien hirumilako zerrenda aldatzen du (ikus aurreko lau edizioak). Tontor kopurua 160koa da orain (162, izan ere, zerrendan tontor bakar gisa agertzen den Clarabide tontorra hiru tontorretan banakatzen da artikuluarekin batera doazen krokisetan). Bere aurreko zerrendatik (1987) gehitutako tontorrak honako hauek dira: Russell Arrakalaren Punta, Tuca del Forau de la Neu, Pic de les Paüls, Pic d 'Esparradets, Rabada Punta, Navarro Punta, Barroude Punta, Mamy Punta, Lacq Punta eta Hegoaldelko Forqueta.

Feliuk erabilitako toponimia hemen fideltasunez erreproduzitzen duguna da. Berak azpimarratzen du Bartzelonako Unibertsitateko Filologia Erromanikoko Katedraren gomendioei jarraitu diela eta benetan bitxiak diren ohar toponimiko batzuekin azaltzen saiatzen da, Buletinaren 38. eta 39. orrialdetan.

Jarraian, zerrenda erreproduzituko dugu.

Erlazio Altimetrikoa eta Sinonimiena
           
1 Pic d'Aneto 3404 Néthou (error de traducció)    
2 Pic dels Posets 3375 Pic de Llardana, Lardana    
      Tusse d'Eriste o Munt Astos    
3 Mont Perdut 3355 Les Tres Sorores, La Grande    
4 Punta d'en Astorg 3354      
5 Espatlla d'Aneto 3350 Pta. dels frères Cadier o    
      Cap des 5 frères    
6 Pic Maleït 3350      
7 Pic del Mig 3345      
8 Pic dels Espades 3332 Pic de Llardaneta    
9 Cilindro de Marboré 3324 Las Tres Sorores, la Mediana    
10 Tuca de Llardaneta 3311      
11 Pic de Corones 3310      
12 Pic de les Tempestats 3310      
13 Pic de la Maladeta 3308      
14 La Pique Longue 3298      
15 El Clot dera Hount 3274      
16 El Soum d'en Ramond 3254 Pic d'Añisclo    
      Les Tres Sorores, la Pequeña    
17 Pic de Marboré 3253      
18 Punta d'en Cordier 3252 Maladeta Occ. 1ª    
19 Pic de la Cerbillonera 3247 Cerbillonar, Cerbillona    
20 Pic de na Margalida 3241      
21 Pic Central 3235      
22 Perdiguero 3221      
23 Pic de Montferrat 3220      
24 Punta d'en Sayó 3220 Maladeta Occ. 2ª    
25 Pic d'en Russell 3207      
26 Punta d'en Chaussenque 3205      
27 Pic d'en Russell S 3205      
28 Le Piton Carré 3198 Les Jumeaux      
29 Pta. Bretxa d'en Russell 3192      
30 Le Pic Long 3192      
31 Punta d'en Mir 3178 Maladeta Occ. 3ª    
32 El Dedo del Mont Perdut 3178      
33 Gran Bachimala 3177 Machimala, Pta. Schrader,    
      Tonerre, Petard    
34 Pta. d'en Delmàs 3170 Maladeta Occ. 4ª    
35 Pico Or. de la Cascada 3161      
36 Pic Badet 3160      
37 Los Gemelos, pta. Sur 3160      
38 Pic de Campvielh 3157      
39 Pic de Lentilha 3156      
40 Pic de Lliterola 3152 Litarolles    
41 Pic de Tapou 3150      
42 Pic d'en Le Bondidier 3150      
43 Pic de Marmuré 3154 Bat-laitouse, Balaitus, Pico Moros    
44 Pic de Taillon 3144      
45 Punta de Sabre 3143      
46 Pica d'Estats 3143      
47 Dent d'Alba 3136      
48 Pic de la Munia 3134      
49 Pic dels Gorgs Blancs 3131 Pic des Hermittans    
50 Pic Milieu 3130 Petit Pic de Tapou    
51 Los Gemelos, pta. Norte 3125 Pic de Gistain    
52 Punta d'en Mn. Cinto Verdaguer 3125 Pta. N.Oest o Pico Occ. de la Pica    
53 Punta dels Pavots 3121 Tucon Royo    
54 Pic Roio 3121      
55 Punta d'en Ledormeur 3120      
56 Pic d'Alba 3118      
57 Pic Or. dels Cabriòles 3116      
58 Pta. d'en Gabarrò 3115 Pta. S.Est o Pic Or. de la Pica    
59 Seilh dera Vaca 3114      
60 El Malhpas 3109      
61 Pta. d'en Lourde-Rocheblave 3107      
62 Pic d'en Brulle 3106 Pic Central de la Cascada    
63 Pic dera Vaca 3106      
64 Pic Occ. dels Crabiòles 3106      
65 Cap dera Vaca 3097      
66 La Petita Munia 3096      
67 Pic occ. de la Cascada 3095      
68 Pic de Neuvielh 3092 Pic d'Aubert    
69 Pico del Infierno 3091 Gran Pico de la Quijada    
      de Pondiellos    
70 Sierra Morena 3090      
71 Pic d'en Lezat 3090      
72 Pic de Troumuse 3085      
73 Dent de Llardana 3085      
74 Montcalm 3080      
75 Tuca del Forau de la Neu 3080      
76 Pic de Bardamina 3079      
77 Pic de les Paüls 3078      
78 Pic d'Esparradets 3077      
79 Pic Occ. del Infierno 3076      
80 Pic d'en Jean Arlaud 3074 Pic d'Oo    
81 Pic Maou 3074      
82 La Espalda del Marborè 3073      
83 Pic de Sotllo 3073      
84 Gran Pic d'Astazou 3071      
85 El Garmo Negro 3070 Es l'apropiat "Pico Bandera"    
86 Pico de la Frondellas 3069      
87 Pic Maubic 3069      
88 Punta Central Frondellas 3068      
89 Pic de Vallhiverna 3067      
90 Punta d'en Franqueville 3065 Agulla Or. de Llosars    
91 Pic dels Spijoles 3065      
92 Pic de Colobres 3062      
93 Petit Bachimala 3060      
94 Pico Or. del Infierno 3056      
95 Gran Pic de Bagüenyola 3053 Eriste Central, Leners    
96 Pta. d'en Cikhacev 3052 Agulla Central de Llosars    
97 Punta Mamy 3050      
98 Torre d'en Costerilhou 3049 Torre dels Germans Cadier    
99 Pico de las Argualas 3046 Arollas, no hauria de ser pas    
      el "Pic Bandera"    
100 Punta Rabadà 3045 Pta. Est-Nord del Soum Ramond    
101 Erista Sud 3045 Bagüenyola Sud    
102 Pic del Portillò d'Oô 3044      
103 Punta d'en Camboue 3043      
104 Punta Sans Nom 3040      
105 Pic de Trois Conselleirs 3039      
106 Pic d'Aragüells 3037      
107 Punta de l'Abeille 3036      
108 Pic de Culfreda Sud 3035 Batouas Sud    
109 Punta d'en Argarot 3035 Agulla Occ. de Llosars    
110 Turon de Neuvielh 3035      
111 Agulla d'en Haurillón 3035 Pta. Or. de Cregüenya    
112 Gran Quairat 3034      
113 Pic Occ. de Gabietu 3034      
114 Pic d'en Gourdon 3034 Pic Noir    
115 Pic de Comaloforno 3033 Montardo de Caldes    
116 El Petit Vinhamala 3032      
117 Pic de Culfreda Nord 3032 Batouas Nord    
118 Pics de Bugarret 3031      
119 Pic Or. de Gabietu 3031      
120 Pico de Algas 3030      
121 Bessiberri Sud 3030      
122 Pics de Clarabide 3028      
123 Punta Barroude 3028      
124 Pic de Lustou 3026 Pic d'Estiouere o du Tour    
125 Punta Navarro 3026 Pta. Est-Sur del Soum Ramond    
126 Pic d'en Beraldi 3025 Bagüenyola o Eriste Sud    
127 Pta d'en De Heredia 3024 Pico Anónimo, Agulla Cadier    
128 Punta de la Pez 3024      
129 Agulla d'en Ussel 3022      
130 Punta d'en Heïd 3022      
131 Pala Carbonouse 3021      
132 Dent d'Estibere Male 3017      
133 Agulla de Pondiellos 3015      
134 Punta Cregüenya 3015 Pta. Occ. Cresta Cregüenya    
135 Bessiberri Nord 3014      
136 Punta Alta de Comalesbienes 3014      
137 Petit Pic d'Astazou 3012      
138 Punta de Ramoung 3011 Turon Petit    
139 Pic de Gias 3011      
140 Punta Lacq 3011      
141 Tuc de les Mulleres 3010      
142 El Diente Royo 3010      
143 La Torre de Marborè 3009      
144 Pic Nord de la Forqueta 3007 Tourets Nord    
145 Pic de Robinhera 3007 Louseras    
146 El Corral Ciego 3006 Casque de Marborè    
147 Pta. Occ. de las Frondellas 3006      
148 La Gran Faixa 3006      
149 Pic Nord de Pondiellos 3006 Arnales Nord    
150 Pic d'Estaranha 3006      
151 Pics d'en Belloc 3006      
152 Agulla d'en Juncadella 3005 Pta. Central Cresta Cregüenya    
153 Pic Rodó de Canalbona 3004      
154 Pic del Boum 3004      
155 Pic Sur de la Forqueta 3004 Tourets Sur    
156 Punta d'en Saint-Saud 3003      
157 El Doble Ressalt 3003 Bissiberri Central    
158 La Punta de las Olas 3002      
159 Punta d'en Celestin Passet 3002      
160 Pico de Pondiellos 3001 Arnales Sud    


FTer (Fidelek itzuli du)

sábado, 12 de marzo de 2016

Salvador Acaso (1975) eta Bilboko Mendizale Elkartearen (1980) hirumilako zerrenda.

Salvador Acaso Deltellek (Madril, 1942) hirumilako zerrenda argitaratzen du 1975eko irailearen "Cimas" aldizkaria 33 zenbakidunean.1972 eta 1980 artekoan argitaratu zen Madrilen eta mendiko kirolen aldizkaria, ezagutzen zitzaion. Salvador Acasok zehazten du bere zerrenda Kulixkak iparraldeko egunkari batean argitaratu zuen aurreko lanarekin konparatzen duela. Goitizen hau erabiltzen du Juan Mari Feliuk 70.hamarkadan aldi-aldian "Diario de Navarra"n argitaratzen ziren mendiari buruzko artikuluak sinatu ditzan. Lehenengoa Juan Mari Feliuren hirumilako liburuxka argitaratu zen, ikusi dugun bezala, 1976an, hortik ondorioztatzen da beharbada aurrez aurre hirumilako zerrenda argitaratu zuela prentsan. Zerrenda hau, egotekotan, guk ez dugu aurkitu.

Acaso-ren zerrendako kopia zehatza akats toponimiko eta altitudeko batzuk zuzenduz, 1980ko irailean argitaratzen du "Agrupación Montañeros de Bilbao"-ren buletin 15 zenbakidunean. Bizkaiko hiriburuko lau mendi taldetara ohikoa zen: Aldatz-Gora, Bilbao Alpino Club, Club Deportivo Bilbao eta La Sociedad Montañera. Garai hartan argitalpenaren zuzendaria Federico Ruiz Arcocha zen, eta baliteke bera artikuluaren egilea izatea. Horretan esaten da "Cimas" aldizkaritik kopiatuta dagoela baina Salvador Acaso-ren egiletasuna zehaztu gabe.


Agrupación Montañeros de Bilbao buletinaren azala ,15 zenbakiduna.


Bi zerrendek 104 gailur dituzte. Jarraian "Cimas" aldizkarian argitaratu zen moduan jartzen dugu, ohar batzuekin batera, akats eta puntu ilunak argitzeko.


  Izena Altitude  
       
1 Aneto 3404  
2 Posets 3275 (sic)
3 Monte Perdido 3355  
4 Punta Astory 3354 (sic)
5 Montes Malditos 3350  
6 Medio 3345  
7 Espalda del Aneto 3340  
8 Espadas o Llardaneta 3332  
9 Marboré-Cilindro 3328  
10 Corona 3310 (sic)
11 Pico Tempestades 3310  
12 Maladeta Oriental 3308  
13 Pique Longue 3303  
14 Clot de la Hount 3298  
15 Punta Margalida 3258  
16 Marboré 3252  
17 Cerbillona 3247  
18 Perdiguero 3222  
19 Monferrat 3220  
20 Pointe Chaussenque 3205  
21 Rusell 3205  
22 Pitón Carré 3198  
23 Pique-Longue 3194 (1)
24 Maladetta Occidental 3187  
25 Gran Bachimala 3177  
26 Campbell 3175  
27 Lentille 3166  
28 Badet 3161  
29 Pico O. Cascada 3157  
30 Balaitus 3151  
31 Le Bondidier 3150  
32 Tapou 3148  
33 Taillón 3146  
34 Punta Sabre 3145  
35 La Munie 3134 (sic)
36 Literola 3132  
37 Soum de Raymond 3130 (sic)
38 Gourgs Blancs 3128  
39 Pavots 3121  
40 Pico Royo 3121  
41 Punta Ledomeur 3120 (sic)
42 Cabrioles 3116 (sic)
43 Estats 3115 (2)
44 Seil de Baque 3110  
45 Lazat 3107 (sic)
46 Maupás 3102  
47 Infierno 3100  
48 Alba 3100  
49 Pico de la Cascada 3093 (3)
50 Pico Central o Brulle 3093 (3)
51 Neuvielle 3092 (sic)
52 Pico Occ. Cascada 3085  
53 Diente Llardana 3085  
54 Troumouse 3085  
55 Petit Vignemale 3082  
56 Astazu 3080  
57 Montcalm 3080  
58 Bardamina 3079  
59 Sotilo 3073 (sic)
60 Garmo Negro 3070  
61 Spijeoles 3066  
62 Arlaud 3065  
63 Pequeño Bachimala 3061  
64 Espalda del Marboré 3060  
65 Quayrat 3060  
66 Serre Mourene 3058  
67 Vallibierna 3057  
68 Trois Conseliers 3056 (sic)
69 Argualas 3046  
70 Portillos 3044 (4)
71 Camboué 3043  
72 Turón de Neuvielle 3042  
73 Frondiellas 3040 (sic)
74 Bugarret 3036  
75 Bagueñola o Eriste 3035  
76 Culfreda o Batna 3034 (sic)
77 Gourdón 3034  
78 Araguelles-Cregueña 3034 (sic)
79 Gabieto 3031  
80 Biciberri 3030 (sic)
81 Formo o Comolo 3030  
82 Abeille 3028  
83 Beraldi 3027  
84 Lustou 3025  
85 Gabieto Sur 3024  
86 Clarabide 3020  
87 Torre de Marboré 3018  
88 Tuc 3018 (5)
89 Turets o Corqueta 3014 (sic)
90 Biciberri Norte 3014 (sic)
91 Punta Alta 3011  
92 Gias 3011  
93 Ramoungn 3010 (sic)
94 Mulieres 3010 (sic)
95 Belloc 3008  
96 Louseras 3007 (6)
97 Gran Facha 3006  
98 Boum 3006  
99 Esteragne 3005  
100 Arnales 3005  
101 Casco de Marboré 3005  
102 Saint Saud 3003  
103 Agujas de Llosas 3003 (7)
104 Torres de Comolo 3003 (8)


(1) Pic Long da.

(2) Píca de Estats da, baina agertzen den altitudea erpin geodesiko gailurrarena da. Gaur egun Gabarró Punta izenekoa.

(3) Bi gailur ezberdinak agertzen da bat baina ez da. Akatsa Gavarniko 3. zenbakia mapatik etor daiteke, Frantziako IGN-ek Pirinioetako Parke Nazionali eskaini zion 1974an. Horretan ere Mendebaldekoa, Brulle eta Ekialdekoa Pics de la Cascade izen generikoa agertzen dira. Ikusi dugu Jacques Jolfreren zerrendan akats bera egiten duela.

(4) Portillón de Oo-ko Gailurra da.

(5) Punta de las Olas da garai hartako zenbat mapetan Tuc agertzen da.

(6) Louseras Robiñera izen frantsesa da.

(7) Llosas ertzeko orratzak dira.

(8) Celestin Passet Punta da zeinena 1960ko "Montaña" aldizkarian agertzen da Pico de Cómolos Torres bezala. 1952an Agustin Jolisek ere erabiltzen du izen hori.

FTer (Fidelek itzuli du)

miércoles, 5 de agosto de 2015

Juan Buyseren hirumilako zerrenda Pyrénées-ean (1988).

1986an lehenengo zerrenda argitaratu ondoren Muntanya aldizkarian, Juan Buysek ez du bere proiektua uzten. Igoera berriak, bilaketak, kontaktuak eta kontsultak direla eta zerrendaren bigarren bertsioa egiten du 164 tontorrekin. Hau argitaratu izan behar zuen Os Pirineos aldizkarian zein Aragoiko Mendi federazioak kaleratzen zuena. Ematen du zerrenda 1987an bidali zuela, baina 1986tik aldizkaria ez zen plazaratzen eta Buyseren bigarren zerrenda argitaratugabe geratu zen.

Bitartean, Buysek, Maurice Jeannel eta Mendiko gidaria Guy Meveleci esker,Bere ideia Robert Ollivieri aurkezten dio, honek gogo handiz hartzen du. Garai hartan sortzen den "taldea" Frantziarren aldetik: Louis Audoubert, Maurice-José Jeannel, Marc Jusnel, Jean-Victor Parant, Jean eta Pierre Ravier, Michel Sébastienez; eta espainiarren aldetik: Josep Maria Sala, Luis Alejos, Julio Benedé, Agustí Jolís eta bere emaztea Maria Antonia Simó, Jesús María Rodríguez, Juan Mari Feliu, Carlos Sainz, Gerardo eta Javier Bielsa eta José Ignacio Lópezez osatuta zegoen. Marc Jusnelek taldean sartzean erabakitzen du berak egindako hirumilako zerrenda ez argitaratzea, honek 130 tontor nagusia eta 46 bigarren mailakoa ditu.

1988ko urtarrilaren 30 eta 31n, lan-talde bat bilatzen da Buyseren etxean, Siuranan, eta ia ia behin betiko tontorrak onartzeko arauak egin zituen eta lehenengo zerrenda ere bai. J.M.Feliu, J.Benedé, Pere Giró, J.I.López, J.M.Ortega, F.Masachs y J.Murciano. Bilera horretan Los Gemelos eta Veteranos tontorrei buruzko lehenengo desadostasunak sortu ziren José Murcianok eraginez. Handik gutxira tontor lortutako errolda handitu zen Henri Baudrimont, Ravier anaiak hala eskatuta, proiektuan sartzean. H. Baudrimont Frantzia IGN-ko ingeniari-geografoa zen eta argazki eta dokumentu artxibo handia zuen; izan ere berrogei urte baino gehiago eman zituen Pirinioak ikertzen. Otsailaren 28 eta 29 henri Baudrimont Siuranara doa eta Buyserekin batera errolda betetzen dute. Une hartan beste desadostasun bat sortzen da, izan ere, Marc Jusnelek Pica d´Estatseko H.E. Punta (Gabarró Punta) tontor nagusia bezala kontuan hartu izan behar zen. Buyseren ezetzko aurrean Marcek taldea uzten du.

Apirilan zerrendaren ezagutze ofiziala eskatzen zaie Katalunia, Leoi-Gaztela, Aragoi eta Euskadiko federazioei baita CEC eta CAF-ei ere. Uztailean Federació d´Entitats Excursionistas de Catalunya (FEEC) eta Euskadiko Federazioa izan ziren lehenengoak baietz emanez. CAF eta Comité de Massif Pyréneesek ere baieztatu zuten zerrenda. Uztailan ere Murciano eta Ortás taldetik at geratzen dira Los Gemelos-en afera dela eta.

Pyrénées aldizkariak zerrendaren lehenengo berri eman zuen 1988ko bigarren hiruhilabeteko 154 zenbakidun alean . Oinarrizko arauak tontor bat katalogoan ager dadin ikusi dugu, horretarako dagokion sarrera begiratu hirumilako sailkatzeko Buyseren arauak.


Juan Buyse artikuluaren lehenengo orrialdea 154. Pyrénées aldizkarian.


Zerrenda 125 tontor nagusiak, 70 bigarren mailako tontorrak, eta 74 gainontzeko kotak zehazten ditu. Jarraian kopiatzen dugu ohar batzuekin xehetasun garrantzitsuak adierazteko. Siglen esanaia dira: PCM mendi bateko punturik gorena, NA ertz korapiloa.


  Zone 1 : Balaïtous-Enfer-Algas    
       
  001 Pic Balaïtous, 3144m (PCM)    
    01 Tour George-Cadier, 3049m (1)
    02 Aiguille d'Ussel, 3020m  
    03 Aiguille Cadier, 3022m  
  002 La Fondella NE, 3068m (PCM)    
    04 La Frondella Central, 3060m  
  003 La Frondella SW, 3001m (NA)    
  004 Pic de la Grande Fache, 3005m (PCM)    
  005 Pic Occidental d'Enfer, 3073m (NA)    
  006 Pic Central d'Enfer, 3082m (PCM)    
  007 Pic Oriental d'Enfer, 3076m (NA)    
  008 Pic Arnales, 3006m (PCM)    
    05 Pic Arnales S, 3001m (2)
    06 Aiguille de Pondiellos, 3011m  
  009 Pic Garmo Negro (Arollas), 3051m (PCM)    
  010 Pic Algas (Algas N), 3012m (NA)   (3)
  011 Pic Argualas (Algas Central), 3046m (PCM)   (4)
    07 Argualas SE (Algas S), 3042m (4)
       
       
  Zone 2 : Vignemale    
       
  012 La Pique Longue, 3298m (PCM)    
  013 Pic du Clot de la Hount, 3289m (PCM)    
  014 Pic Cerbillona, 3247m (PCM)    
    08 Aiguille SW de Cerbillona, 3051m  
  015 Pic Central, 3235m (PCM)    
  016 Pic Montferrat, 3220m (PCM)    
  017 Grand Pic de Tapou, 3134m (PCM)    
  018 Pic de Milieu, 3129m (NA)    
  019 Piton Carré, 3197m (PCM)    
  020 Pointe de Chausenque, 3204m (PCM)    
    09 Epaule de Chausenque, 3154m  
  021 Petit Vignemale, 3032m    
       
       
  Zone 3 : Mont Perdu    
  022 Pic de Gabiétou Occidental, 3034m (PCM)    
  023 Pic de Gabiétou Oriental, 3031m (PCM)    
  024 Le Taillon, 3144m (PCM)    
  025 Le Casque, 3006m (PCM)    
  026 Tour de Marboré, 3009m (PCM)    
  027 Epaule de Marboré, 3073m (NA)    
  028 Pic Occidental de la Cascade, 3095m (PCM)    
  029 Pic Brulle, 3106m (PCM)    
  030 Pic Oriental de la Cascade, 3161m (PCM)    
  031 Pic Marboré, 3248m (PCM)    
  032 Petit Pic d'Astazou, 3012m (PCM)    
  033 Grand Pic d'Astazou, 3071m (PCM)    
  034 Le Cylindre du Marboré, 3328m (PCM)    
    10 Doigt du Mont Perdu, 3188m  
  035 Mont Perdu, 3355m (PCM)    
    11 Epaule E du Mont Perdu, 3077m (5)
  036 Soum de Ramond, 3254m (PCM)    
    12 Pic Henri Baudrimont, 3045m (6)
    13 Pic inférieur Baudrimont, 3026m (6)
  037 Pic las Olas, 3002m (PCM)    
       
       
  Zone 4 : La Munia    
       
  038 Pic Heid, 3022m (PCM)    
  14 Pointe des Aires, 3028m    
  039 Pic Troumouse, 3085m (PCM)    
  040 Pic Serre Mourène, 3090m (PCM)    
    15 La Petite Munia, 3096m  
  041 Pic de la Munia, 3134m (PCM)    
  042 Pic Robinera (Las Louseras), 3003m (PCM)    
       
       
  Zone 5 : Néouvielle-Pic Long    
       
  043 Pic Néouvielle, 3091m (PCM)    
  044 Pic de Ramougn, 3011m (NA)    
  045 Pic des Trois Conseillers, 3039m (PCM)    
  046 Turon de Néouvielle, 3035m (NA)    
  047 Pale de Crabounouse, 3021m (NA)    
  048 Pic de Bugarret, 3031m (PCM)    
  049 Dent d'Esibère Male, 3017m (PCM)    
  050 Pic Maubic, 3058m (NA)    
  051 Pic Long, 3192m (PCM)    
  052 Pic Badet, 3160m (PCM)    
    16 Campbieil antécime SSW, 3157m  
  053 Pic Maou, 3074m (NA)    
  054 Pic Campbieil, 3173m (PCM)    
  055 Grand Pic d'Estaragne, 3006m (PCM)    
       
       
  Zone 6 : Batoua-Batchimale    
       
  056 Pic de Lustou, 3023m (PCM)
    17 Pic de Batoua NE, 3032m  
    18 Pic de Batoua Central, 3008m  
  057 Pic de Batoua SW, 3034m (PCM)    
  058 Pointe de la Pez, 3018m (NA)    
  059 Pic Abeillé Occidental, 3024m (PCM)   (7)
  060 Pic Abeillé, 3029m (PCM)    
  061 Pic Marcos Feliu, 3057m (NA)    
    19 Petit Pic de Batchimalle, 3061m  
  062 Pointe Ledormeur, 3120m (NA)    
  063 Pic Schrader, 3177m (PCM)    
  064 Punta del Sabre, 3136m (NA)    
       
       
  Zone 7 : Posets-Eristés    
       
  065 Pic du Vétéran, 3125m (NA)    
  066 Pic des Jumeaux Jean et Pierre Ravier, 3160m (NA)    
    20 Posets antécime N, 3325m  
  067 Pic des Posets, 3371m (PCM)    
    21 Bardamina Occidental, 3073m  
  068 Bardamina Central, 3078m (PCM)    
    22 Bardamina Oriental, 3069m  
  069 Dent de Llardana, 3085m (PCM)    
    23 Tuca de Llardaneta, 3311m  
    24 Espadas antécime N, 3329m  
  070 Las Espadas, 3332m (PCM)  
    25 Tuca del Forao de la Neu, 3080m  
  071 Pic des Pavots, 3121m (NA)    
    26 Dent Royo, 3010m  
  072 Pointe NW des Tourets, 3007m (PCM)    
    27 Pointe SE des Tourets, 3004m  
  073 Pic Beraldi, 3025m (PCM)    
  074 Grand Pic d'Eristé, 3053m (PCM)    
  075 Petit Pic d'Eristé, 3045m (PCM)    
       
       
  Zone 8 : Clarabides-Perdiguère-Boum
       
    28 Clarabide Occidental, 3012m  
  076 Clarabide Central, 3020m (PCM)    
    29 Clarabide Oriental, 3010m  
  077 Pic Gias, 3011m (PCM)    
  078 Pic Saint-Saud, 3003m (NA)    
  079 Pic Camboué, 3034m (PCM)    
    30 Pointe Lourde-Rocheblave, 3104m  
    31 Gourgs-Blancs antécime W, 3122m (8)
  080 Pic des Gourgs-Blancs, 3129m (PCM)    
  081 Pic Jean Arlaud, 3065m (PCM)    
  082 Pic Belloc, 3008m (PCM)    
    32 Belloc Pointe Centrale, 3006m  
    33 Belloc Pointe S, 3007m  
  083 Pic des Spijeoles, 3066m (PCM)    
  084 Pic Gourdon, 3034m (PCM)    
    34 Pointe inférieure dera Baquo, 3004m (9)
    35 Cap dera Baquo Occidental, 3097m  
    36 Cap dera Baquo Oriental, 3106m  
  085 Grand Pic du Deilh dera Baquo, 3114m (PCM)    
    37 Petit Pic du Portillon, 3002m  
  086 Pic Robert Ollivier, 3050m (PCM)   (10)
    38 Perdiguère Occidental, 3176m  
  087 Pic Perdiguère, 3221m (PCM)    
    39 Hito de Perdiguère, 3170m  
    40 Quayrat antécime N, 3046m  
  088 Pic Quayrat, 3060m (PCM)    
  089 Pic Lézat, 3107m (PCM)    
    41 Pointe Lacq, 3011m  
    42 Pointe Mamy, 3050m  
  090 Pic Occidental des Crabioules, 3106m (NA)    
  091 Pic Oriental des Crabioules, 3116m (PCM)    
    43 Aiguille de Litérole, 3028m    
  092 Pic de Litérole, 3132m (PCM)    
    44 Pic Royo, 3121m  
    45 Aiguille du Col des Crabioules, 3025m (11)
    46 Tusse de Remuñe, 3041m  
    47 Pointe Occ. inf. du Maupas, 3043m (12)
    48 Pointe Occ. sup. du Maupas, 3045m (13)
  093 Pic Maupas, 3109m (PCM)    
  094 Pic Boum, 3006m (PCM)    
       
       
  Zone 9 : Maladeta-Aneto    
       
  095 Pic d'Albe, 3118m (PCM)    
  096 Dent d'Albe, 3136m (PCM)    
    49 Muela d'Albe, 3118m  
    50 Pointe Delmás, 3170m  
  097 Pic Mir, 3185m (PCM)    
  098 Pic Sayo, 3220m (PCM)    
  099 Pic Cordier, 3254m (PCM)    
  100 Pic Le Bondidier, 3185m (PCM)    
  101 Pic de la Maladeta, 3308m (PCM)    
    51 Pic Abadias, 3279m  
  102 Pic Maldito (Maudit), 3350m (NA)    
  103 Pointe d'Astorg, 3355m (PCM)    
  104 Pic del Medio (du Milieu), 3345m (NA)    
  105 Pic de Coronas (Coroné), 3293m (PCM)    
    52 Pointe des Déchaussés, 3298m (14)
  106 Pic Aneto (Néthou), 3408m (PCM)   (15)
    53 Aiguille Davui, 3350m (16)
    54 Aiguille Jean Escudier, 3315m  
  107 Epaule du Néthou, 3350m (NA)    
    55 Pic de la Brèche des Tempêtes, 3274m  
  108 Pic de Tempestades (Tempêtes), 3295m (PCM)    
    56 Fourche du Vallon Bleu, 3028m (17)
  109 Pic Margalide, 3240m (PCM)    
    57 Pic de la Brèche Russell, 3192m  
    58 Russell antécime NW, 3207m  
  110 Pic Russell, 3205m (PCM)    
    59 Aiguille sup. de Russell, 3146m  
    60 Aiguille inf. de Russell, 3118m (18)
    61 Russell Pointe E, 3034m  
  111 Pic de Mulleres (Moulières), 3010m (PCM)    
  112 Tuca de las Culebras (Couleuvres), 3060m (NA)    
  113 Pic de Vallibierna (Malibierne), 3062m    
    62 Vallibierna antécime E, 3030m  
    63 Aiguille Haurillon, 3035m  
    64 Aiguille de Cregüeña, 3005m  
    65 Aiguille Juncadella, 3015m  
  114 Pic Aragüells (Erouel), 3037m (PCM)    
    66 Aiguille Franqueville, 3065m  
    67 Aiguille Tchihatcheff, 3052m  
    68 Aiguille Argarot, 3035m  
       
       
  Zone 10 : Besiberris    
       
  115 Pic Besiberri (Bécibéri) N, 3014m (PCM)    
  116 Pic Maria Antonia Simò, 3002m (NA)    
  117 Pic Agusti Jolis, 3003m (NA)    
  118 Pic Besiberri (Bécibéri) S, 3030m (PCM)    
  119 Pic Comaloforno, 3032m (PCM)    
  120 Pic Célestin Passet, 3002m (PCM)    
  121 Punta Alta, 3014m (PCM)    
       
       
  Zone 11 : Estats    
       
  122 Pic Sotllo (Sullo), 3073m (PCM)    
  123 Pic Montcalm, 3077m (PCM)    
  124 Pic Jacint Verdaguer, 3128m (NA)    
  125 Pique d'Estats, 3143m (PCM)    
    69 Pointe Gabarrò, 3115m  
    70 Rodó de Canalbona, 3004m  


(1) George Cadier Dorrea beste izen bat da gaurko Costerillouko Dorrea. 1913ko abuztuaren 18an George Cadier bere anaia Edouardarekin batera tontor hau lehendabizikoz eskalatu zuten.

(2) Hego Arnales beti zalantzan egon da, egile batzuek sartzen dute zerrendan beste batzuek ez. Gaur egungo kartografiaren arabera 2996 metro ditu.

(3) Algas-Argualas nahasketa jarraitzen d. hemen Algas Tontorra seinalatzen da.

(4) Argualasen bi tontorrak dira.

(5) Gaur egungo Esparreteseko Bizkarra da. Buysek esaten du ez dela ezta mapa batean agertzen. Ez da egia kota hau 1874ko Franz Schraderen Monte Perdido mapan agertzen da 3130 metroko altuerarekin eta 1914 ko argitalpenean 3077 metroekin.

(6) Buyseren arabera Hendri Baudrimontek aurkitu zituen tontor hauek, baina 1914ko Schraederen mapan agertzen ziren: 3089 eta 3018 metroekin. Jean Arlaudeen karnetetan esaten du 1931an Beheko tontorra igotzen duela tontorrean harri pilaketa aurkituz.

(7) 1916an, Juli Soler i Santalóren hil ondoko artikuluak CECeko aldizkarian, Pezeko Tontorrak aipatzen ditu. Mendebaldeko Abeillék atentzio eman zion Arlaudi 1937an. 1938 urtetik kartografia espainiarran agertzen da 3024 metro ezezaguneko kota bezala. Josep Maria Salak aipatzen du 1954ko Montaña 31.aldizkarian krokis batean. Garai hartan, José Antonio Oyarzabalen Erdi Pirinioetako gutxi ezagutako mapa batean 3024 metroko Pezeko Tontorra agertzen da. 1969ko Aure-Luchon Olliver gidaliburuan aipatzen da. Gerard Raynaudek 141. Pyrénées aldizkariak artikulu bat argitaratzen du 1985eko igoera adierazten. Berak Pezeko tontor izena proposatzen du. 1939an Henri Baudrimontek igo zuen eta proposatu zuen izena Pez Mendateko Tontorra zen. Bi puntak daudenez bata bestearen ondoan Buysek bi bataioa onartu zituen.

(8) 1953ko Armengaud-Cometen gidaliburuak Gourgs Blancs Mendebalde Aurreko Tontorra aipatzen du. Nabaritu dezagun Buyseren zerrenda honetan ez dela Gourg Blancs ertzeko Erdi Tontorra agertzen, gaur egungo Armengaud Dorre eta kota ezberdina dela.

(9) Gero Punta Audobert izendatuko da.

(10) Portillon de Ooko Tontorra da. Buyseren hautazko bataioa da Audoberteren iritziaren kontra. Hau da arrazoirik nagusiena kide frantziar batzuek taldea utz dezaten.

(11) 1988ko azaroan Jean Garnier hil ondoren Buysek Jean Garnier Orratza bataiatuko zuen.

(12) Gaur egungo Navarro Punta.

(13) Gaur egungo Rabadá Punta.

(14) La Pointe de Déchaussés (oinutsik) 1906ko uztailaren 24an Jaume Oliveras eta Antoni Arenasek Aneto igoeraren oroimena egiten zuten bide hori jarraituz. Ondoren Buysek pentsatu omen zuen izen hori ez duela ezer ikusirik igoeraren protagonistekin.

(15) Mapa batzuetan Anetk 3408 metroko altuera du.

(16) Baliteke inprimategiren akatsa izatea, horrela dago idatzita: Davui. Vicens Daviuri oroimena da hau 1975ean hil egin zen Encantatsean eta bere lagunak Ramón Oriol eta Juan Mª Dalmauk orratz hori bataiatzen zuten.

(17) Frantzian Fourche du Vallon Bleu. Vallon Bleu izena 1877 urtean Russellek erabili zuen. Fourche du Vallon Bleu izena Arlaudek deitzen zion Salenques ertzeko hasierari. Espainian Forca Estasen, lehenengo igoera nazionalearen oroimenez 1927an Lluis Estasen eta Josep Rovirak egindakoa.

(18) Orratz txiki bat da Russell Hegoko ertzean kokaturik. Ondorengo katalogotik kendu zen gragunearen ezagatik.

FTer (Fidelek itzuli du)